κυλιόμενη εικόνα με τον πελαργο

Δευτέρα, 6 Μαρτίου 2017

0 1) Παιδικη κακοποιηση



Το φαινόμενο της παιδικής κακοποίησης έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις κατά τα τελευταία χρόνια.
Ως παιδική κακοποίηση ορίζουμε όλες τις μορφές συναισθηματικής/ψυχολογικης , σωματικής σεξουαλικης κακοποίησης, παραμελησης, αμελούς διαπαιδαγώγησης, εκμετάλλευσης (πχ εμπορικής) που γίνονται στα πλαίσια κάποιας σχέσης, εμπιστοσύνης ή δύναμης με το παιδί με αποτέλεσμα την βλάβη του στην υγεία, στην ψυχολογία, στην επιβίωση και την αξιοπρέπεια.
Πρόκειται για ένα ζήτημα, οι συνέπειες του οποίου έχουν διάρκεια και επηρεάζουν και τη μετέπειτα ζωή του παιδιού, μετατρέποντάς το σε έναν προβληματικό ενήλικο, που αντιμετωπίζει δυσκολίες σε πτυχές της ζωής ή προβλήματα, (δυσκολίες στις προσωπικές σχέσεις, καταχρήσεις, προβλήματα προσαρμοστικότητας, κατάθλιψη, δυσκολίες στο να αγαπήσει ή να εμπιστευτεί, αγχώδεις διαταραχές). Τέλος τα κακοποιημένα παιδιά μπορεί να κακοποιήσουν παιδιά όταν ενηλικιωθούν 

Οι κυριότερες μορφές παιδικής κακοποίησης
  1. Συναισθηματική/Ψυχολογικη
  2. Σωματικης
  3. Σεξουαλικη
  4. Παραμεληση
  5. Σχολικος Εκφοβισμος
Τα κυριότερα άτομα που κακοποιούν τα παιδιά είναι γονείς ή άτομα που έχουν την ευθύνη των παιδιών, δάσκαλοι, άγνωστοι, φίλοι, συγγενείς κτλ.

Τα αίτια της παιδικής κακοποίησης είναι
  1. Σοβαρές ψυχικές παθήσεις (κατάθλιψη, διαταραχή προσωπικότητας, ψύχωση)
  2. Περιορισμένες νοητικές ικανότητες
  3. Δυσκολία στον έλεγχο του θυμού
  4. Αίσθημα ανεπάρκειας για τους ίδιους και το ρόλο τους ως γονείς
  5. Κακές σχέσεις με τους δικούς τους γονείς ως παιδιά (Οι περισσότεροι γονείς που κακοποιούν έχουν υπάρξει οι ίδιοι θύματα κακοποίησης όταν ήταν παιδιά. Μέσα από την κακοποίηση των παιδιών τους – χωρίς να το καταλαβαίνουν – ελέγχουν και ανακουφίζουν τα δικά τους παιδικά τραύματα)
  6. Διαταραγμένες σχέσεις ανάμεσα στους γονείς (π.χ. μονογονικές οικογένειες, μητέρες που δεν στηρίζονται επαρκώς οικονομικά και συναισθηματικά από το σύζυγο), στους γονείς και το παιδί και ανάμεσα στους γονείς και την εκτεταμένη οικογένεια (παππούδες και άλλους συγγενείς).
  7. Κοινωνική απομόνωση χωρίς βοήθεια από γείτονες, φίλους ή άλλα κοινοτικά πλαίσια στήριξης.
  8. Χαμηλό μορφωτικοοικονομικο επίπεδο, οι οικονομικές αντιξοότητες (π.χ. ανεργία, στέρηση υλικών αγαθών), οι περιορισμένες παροχές και πηγές στήριξης (έλλειψη παιδικών σταθμών κλπ.)
  9. Οι στάσεις (η αποδοχή της σωματικής τιμωρίας (π.χ. "Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο") μπορεί να ενθαρρύνει την εμφάνιση ακραίας μορφής βίας στα παιδιά για λόγους πειθαρχίας). και πεποιθήσεις ("ποτέ δεν επεμβαίνω στα ενδοοικογενειακά ζητήματα άλλων")
  10. Έντονη ανάγκη να αισθάνονται εξάρτηση και προσοχή από τους άλλους με αποτέλεσμα να «βλέπουν» τα παιδιά τους ως πηγή φροντίδας και βαθιάς αφοσίωσης και αναγνώρισης με αποτέλεσμα τα παιδιά τους να υιοθετούν ρόλο γονέα απέναντί τους                                              
Η κακοποίηση προκαλεί στα παιδιά 
  1. βλάβη
  2. πόνο
  3. τραύμα
  4. φόβο,
  5. απειλή,
  6. αίσθημα δυσαρέσκειας,
  7. δυσφορία,
  8. αποστροφή,
  9. ενοχή
  10. επιφυλακτικότητα
  11. υποχωρητικότητα,
  12. απόσυρση,
  13. αλλαγή στην συμπεριφορά και στην απόδοση στο σχολείο,
  14. αδυναμία συγκέντρωσης
  15. μαθησιακές δυσκολίες
  16. δυσκολίες σε πτυχές της ζωής ή προβλήματα, (δυσκολίες στις προσωπικές σχέσεις, καταχρήσεις, προβλήματα προσαρμοστικότητας, κατάθλιψη, δυσκολίες στο να αγαπήσουν ή να εμπιστευτούν, αγχώδεις διαταραχές) (μέλλον)
Τρόποι αντιμετώπισης
  1. Ενημερώνονται οι αρμόδιες αρχές όπως εισαγγελέας, αστυνομία κτλ για να εισαχθεί το παιδί στο νοσοκομείο (να αντιμετωπιστούν τα όποια ιατρικά προβλήματα και να προστατευτεί η ζωή του)
  2. Ακόμα μπορεί κάποιος να ενημερώσει φορείς όπως το Χαμόγελο του παιδιού, το Τμήμα Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, τον Συνήγορο του Πολίτη κτλ
  3. Παρέχεται βοήθεια στο παιδί και στην οικογένεια από ομάδα ειδικών επιστημόνων (παιδίατρος, κοινωνικός λειτουργός, ψυχολόγος και παιδοψυχίατρος) με:  Μεταφορά του παιδιού σε ασφαλές πλαίσιο διαμονής (μακριά από τους γονείς, για κάποιο τουλάχιστον διάστημα, αν κριθεί αναγκαίο).
  4.  Ψυχοδιαγνωστική εκτίμηση παιδιού και γονέων για την πιθανότητα ύπαρξης δυσκολιών στο παιδί που χρειάζονται βοήθεια
  5.  Συμβουλευτική στήριξη-ψυχοθεραπεία γονέων
  6.  Ψυχοθεραπευτική βοήθεια παιδιού
Πώς συμπεριφερόμαστε στο παιδί- θύμα

Οδηγίες για το πώς πρέπει να αντιδρούμε όταν κάποιο παιδί μας αποκαλύπτει ότι έχει πέσει θέμα κακοποίησης

Όταν αποκαλύπτεται η παιδική κακοποίηση, ακούσια ή με μαρτυρία, συνήθως ακολουθεί κάποια ψυχολογική ένταση. Τα παιδιά δεν γνωρίζουν εάν θα γίνουν αντιληπτές οι πληροφορίες, εάν θα γίνουν πιστευτά, εάν θα υποστηριχθούν ή ακόμη και εάν θα κατηγορηθούν. Τα μικρά παιδιά ιδιαίτερα, δεν μπορούν να καταλάβουν τις συνέπειες να μοιράζονται τις πληροφορίες και μπορεί να σοκάρονται ή να μπερδεύονται από την αντίδραση των ενηλίκων για τις αποκαλύψεις που κάνουν.        
Εάν το παιδί αποκαλύπτει κακοποίηση ή αμέλεια, το άτομο στο οποίο γίνεται η αποκάλυψη θα πρέπει να ανταποκριθεί κατάλληλα και να υποστηρίξει το παιδί. Η οποιαδήποτε υποστήριξη δεν θα πρέπει να μειώνει την έρευνα που θα ακολουθήσει, γεγονός που θα έβαζε το παιδί σε μεγαλύτερο κίνδυνο. Συχνά, τα παιδιά δίνουν αρχικά λίγες πληροφορίες ώστε να δουν τις αντιδράσεις των ενηλίκων και αργότερα αποκαλύπτουν περισσότερα, ιδίως όταν αισθανθούν περισσότερο ασφαλή.
  • Αν αντιληφθείτε ότι το παιδί σας έχει πέσει θύμα κακοποίησης οποιασδήποτε μορφής, αντιδράστε αμέσως. Μιλήστε του, ακούστε το και κινητοποιηθείτε άμεσα. Μόνο έτσι θα σταματήσει η κακοποίηση και το παιδί σας θα έχει πιθανότητες να συνέλθει από τις τραυματικές αυτές εμπειρίες.
  • Αν το παιδί σας έχει πέσει θύμα βίας ή εκφοβισμού στο σχολείο, συζητήστε μαζί του και προσπαθήστε να του δείξετε με ποιον τρόπο θα υψώσει το ανάστημά του και θα δείξει στους διώκτες του ότι δεν ανέχεται τέτοια συμπεριφορά. Εάν το πρόβλημα παραμένει, ενημερώστε κάποιον δάσκαλο. Σε καμία περίπτωση μην αγνοήσετε το πρόβλημα, θεωρώντας ότι θα λυθεί από μόνο του.
  • Αν αντιληφθείτε ότι το παιδί σας έχει πέσει θύμα ρατσισμού ή άλλων διακρίσεων, μιλήστε του κι εξηγήστε του ότι το πρόβλημα δεν το έχει το ίδιο αλλά αυτοί που το κατηγορούν. Αν το πρόβλημα συνεχιστεί, απευθυνθείτε σε κάποιον δάσκαλο. Αν αντιθέτως, διαπιστώσετε ότι το παιδί σας είναι εκείνο που ασκεί τέτοιες συμπεριφορές, εξηγήστε του για ποιους λόγους οι απόψεις και η συμπεριφορά του είναι απαράδεκτες. Αποτελέστε παράδειγμα προς μίμηση με τη δική σας συμπεριφορά.
  • Συμπεριφερθείτε στο παιδί με αξιοπρέπεια και σεβασμό     
  • Παραμείνετε ψύχραιμος και μην αντιδράσετε με έκπληξη, αποστροφή ή αγανάκτηση.
  • Αποφύγετε να εκφράσετε αποδοκιμασία για τον δράστη, καθώς το άτομο αυτό μπορεί να νοιάζεται για το παιδί, ακόμη και αν υπάρχει κακομεταχείριση ή αμέλεια   
  • Να ακούτε προσεκτικά χωρίς να μένετε τελείως σιωπηλός.
  • Επιτρέψτε στο παιδί να εκφράσει τις σκέψεις με δικές του λέξεις, περιλαμβάνοντας τη χρήση της αργκό. Μην διορθώνετε και μην προκαλείτε, λέγοντας για παράδειγμα: «Είσαι σίγουρος ότι ήταν ο θείος σου;»
  • Επιτρέψτε στο παιδί να εκφράζει και να αναφέρει οποιοδήποτε συναίσθημα και μην κάνετε υποθέσεις σχετικά με αυτό που μπορεί να αισθάνεται.
  • Ποτέ μην πιέζετε το παιδί να δείξει τις σωματικές του κακώσεις ή να αποκαλύψει συναισθήματα, τα οποία δεν είναι προετοιμασμένο να μοιραστεί.
  • Αποφύγετε λέξεις που μπορεί να ενοχλήσουν ή να τρομάξουν το παιδί, όπως «βιασμός», «αιμομιξία» ή «κακοποίηση».
  • Να καθησυχάζεται και να υποστηρίζετε το παιδί, χρησιμοποιώντας δηλώσεις του τύπου :                     
  1. «Ήσουν πολύ γενναίος για να μιλήσεις σχετικά μ’ αυτό» 
  2. «Είμαι ευχαριστημένος που βρίσκεις το θάρρος να μου μιλάς σχετικά μ’ αυτό».  
  3. «Λυπάμαι που έχει συμβεί αυτό σε σένα». 
  4. «Δεν είσαι ο μόνος, αυτό μπορεί να συμβεί και σε άλλα παιδιά». 
  5. «Θα κάνω οτιδήποτε μπορώ ώστε να σε βοηθήσω».
  • Αποφύγετε σχόλια σχετικά με το γεγονός, περιλαμβάνοντας και εκείνα που αναφέρονται στον φερόμενο ως δράστη ή στην επίδραση της κακοποίησης, όπως
  1. «Πώς μπορείς να λες τέτοια πράγματα σχετικά;»
  2. «Τι ψεύτης!»
  3. «Αυτός ο απαίσιος άντρας έχει καταστρέψει τη ζωή σου.»
  4. «Πώς του επέτρεψες να κάνει αυτά τα πράγματα σε εσένα;»
  5. «Γιατί δεν μου το είπες προηγουμένως;»
  • Μην κάνετε κανένα σχόλιο σχετικά με την ταυτότητα του ύποπτου δράστη.                                
  • Απαντήστε στις ερωτήσεις των παιδιών όσο το δυνατό πιο απλά και ειλικρινά. Εάν για παράδειγμα ένα παιδί ρωτήσει: «Θα πάει ο μπαμπάς στη φυλακή τώρα;», μια απάντηση θα μπορούσε να είναι: «Δεν ξέρω, άλλοι άνθρωποι το αποφασίζουν αυτό».
  • Να δίνετε υποσχέσεις, μόνο όταν αυτές θα μπορέσουν να τηρηθούν. Μη συμφωνείτε, για παράδειγμα, ότι θα κρατήσετε αυτό που το παιδί είπε ως μυστικό. Εξήγησε ότι σε μια τέτοια περίπτωση ορισμένα μυστικά θα πρέπει να μοιράζονται ώστε να υπάρξει βοήθεια ή να αποτρέψει τους ανθρώπους από κάποια βλάβη. Πείτε στο παιδί ότι οι πληροφορίες θα πρέπει να μοιράζονται μόνο με ανθρώπους που προσπαθούν να το βοηθήσουν και να το προστατέψουν.
Συμβουλές προς τους γονείς
  1. Μην κατακρίνετε το παιδί σας, αλλά τη συμπεριφορά του, όταν κάνει κάτι κακό. Τιμωρήστε το στερώντας του κάποιο προνόμιο (π.χ. να δει τηλεόραση το βράδυ) και όχι με σωματική βία. Μην του αποδίδετε προσβλητικούς χαρακτηρισμούς («είσαι ηλίθιος/άχρηστος/δεν κάνεις τίποτα σωστά») που υπονομεύουν την αυτοπεποίθησή του.
  2. Ζητήστε του συγνώμη όταν νιώθετε ότι το αδικήσατε ή ότι ξεπεράσατε τα όρια. Επιβραβεύστε το όταν δείχνει καλή συμπεριφορά.
  3. Μην αφήνετε τον εαυτό σας να χάσει τον έλεγχο. Όταν νιώσετε ότι φτάνετε στα όριά σας, απομακρυνθείτε, μετρήστε μέχρι το 10 ή αναθέστε τη φύλαξη του παιδιού για λίγο στο σύντροφό σας και βγείτε για μια βόλτα, κάντε γυμναστική ή οτιδήποτε σας ηρεμεί.
  4. Εάν διαπιστώσετε ότι δεν μπορείτε να ελέγξετε τη συμπεριφορά σας, ζητήστε βοήθεια από κάποιον ειδικό.
Συμβουλές προς τρίτους

Σε περίπτωση που αντιληφθείτε ότι κάποιο παιδί στο περιβάλλον σας υφίσταται κακοποίηση:
  1. Ακούστε το. Ενθαρρύνετέ το να μιλήσει ανοιχτά, αλλά χωρίς να το πιέζετε να αποκαλύψει λεπτομέρειες. Μην είστε αρνητικοί και δύσπιστοι. Μην υποτιμάτε και μη μειώνετε τα συναισθήματα και τους φόβους του. Βεβαιώστε το ότι δεν φταίει αυτό για ό,τι του συμβαίνει. Πείτε του ότι έκανε καλά που σας μίλησε. Μην αντιδράσετε υπερβολικά, γιατί ενδέχεται να το τρομάξετε και να το αποτρέψετε από το να σας μιλήσει ξανά στο μέλλον. Μην κατηγορείτε τον δράστη –το παιδί μπορεί, παρά την κακοποίηση που υφίσταται, να τρέφει αισθήματα αγάπης γι’ αυτόν. Μην του δείχνετε οίκτο –αντιμετωπίστε το σαν όλα τα άλλα παιδιά. Προσπαθήστε να αποκαταστήσετε την καλή του εικόνα για τον εαυτό του, επιβραβεύστε και επαινέστε το –χτίζοντας την αυτοπεποίθησή του, αυξάνετε τις αντοχές του.
  2. Ενεργήστε άμεσα. Απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό που βρίσκεται κοντά στο περιβάλλον του παιδιού, όπως ένα δάσκαλο ή το σχολικό σύμβουλο. Μη διστάσετε να καταγγείλετε την κακοποίηση στις αρχές, ακόμα και διατηρώντας την ανωνυμία σας.
Συμβουλές προς τα παιδιά

Αν έχεις πέσει θύμα κακοποίησης:
  1. Μίλησε σε κάποιο άτομο εμπιστοσύνης σου, στο γονιό σου, κάποιο συγγενή που εμπιστεύεσαι, το δάσκαλό σου, το σχολικό σύμβουλο ή όποιον άλλο νιώθεις κοντά σου. Αν δεν σε πιστέψει, συνέχισε να μιλάς μέχρι να βρεθεί κάποιος που θα σε πιστέψει.
  2. Τηλεφώνησε σε κάποια γραμμή βοηθείας. Οι άνθρωποι που θα απαντήσουν θα σε καθοδηγήσουν υπεύθυνα και θα σου πουν τι πρέπει να κάνεις στη συνέχεια.
  3. Μη φοβηθείς γι’ αυτά που θα συμβούν στους δικούς σου, εξαιτίας της καταγγελίας σου. Οι υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας προσπαθούν όσο το δυνατόν περισσότερο να κρατήσουν την οικογένεια ενωμένη και να εξαλείψουν τους λόγους που οδηγούν στην κακοποίηση. Από την άλλη πλευρά, αν η παραμονή σου στο σπίτι είναι επικίνδυνη για την υγεία ή τη ζωή σου, θα σε βοηθήσουν να απομακρυνθείς από αυτό. Θα μπορέσεις, ωστόσο, να επιστρέψεις όταν εξασφαλισθούν οι προϋποθέσεις που εγγυώνται την ασφάλειά σου.


Share/Bookmark

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Follow by Email

Ειμαι μελος

Ειμαι μελος