κυλιόμενη εικόνα με τον πελαργο

ΕΤΙΚΕΤΕΣ

Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2017

1 Στον παιδικο σταθμο/νηπιαγωγείο για πρωτη φορα


Η ένταξη του παιδιού στον Παιδικό Σταθμό ή στο νηπιαγωγείο, σηματοδοτεί το πέρασμα σε μια καινούρια φάση ζωής όχι μόνο για το παιδί αλλά για όλη την οικογένεια .
Είναι μια νέα πραγματικότητα κατά την οποία το παιδί βγαίνει από το στενό και απόλυτα προστατευμένο οικογενειακό περιβάλλον και κάνει τα πρώτα του βήματα σε ένα περιβάλλον που αποτελεί μια μικρογραφία της κοινωνίας και έχει κανόνες. Συνεπώς είναι το πρώτο μεγάλο βήμα προς την κοινωνικοποίηση του παιδιού.
Ειδικά ο παιδικός σταθμός είναι πλέον μια πραγματικότητα: πολλές μητέρες πρέπει να επιστρέψουν στην δουλειά τους, παρόλο που είναι ενοχικές απέναντι στην νέα κατάσταση και πλέον δεν ζούμε σε μεγάλες οικογένειες με αυλές και αλάνες γεμάτες αδέρφια, ξαδέρφια και παιδιά της γειτονιάς, - για αυτούς τους λόγους, ο παιδικός σταθμός γίνεται η ιδανική (ή και η μόνη) λύση
Η μετάβαση αυτή όμως δεν είναι εύκολη υπόθεση. Αναδύονται πλήθος ερωτηματικά και έντονα συναισθήματα: άγχος, αγωνία, ανησυχία και προσμονή κυριεύουν γονείς και παιδιά, όσο ο καιρός πλησιάζει για το νέο ξεκίνημα, αφού χρειάζεται να γίνει ομαλά η προσαρμογή σε νέα δεδομένα σε ότι αφορά τον τρόπο που το παιδί έχει να ενσωματωθεί στον παιδικό σταθμό, αλλά συχνά παραβλέπεται πως και οι γονείς περνούν αντίστοιχη διεργασία σε αυτή την αναπτυξιακή φάση.
Τα παιδιά δεν ξέρουν τι να περιμένουν, ενώ οι γονείς ανησυχούν για την ομαλή ένταξη του παιδιού στον παιδικό σταθμό. Όλες αυτές οι ανησυχίες είναι λογικό και φυσιολογικό να υπάρχουν, είναι όμως στο χέρι σας αυτή η μετάβαση να είναι όσο το δυνατόν πιο ομαλή, τόσο για το παιδί σας όσο και για εσάς! Η προσαρμογή λοιπόν υποδηλώνει το σύνολο των αντιδράσεων που αφορούν το πέρασμα του παιδιού από το σπίτι στον παιδικό σταθμό και τις οποίες βιώνει το κάθε μέλος με το δικό του τρόπο.
 Για αυτό το λόγο οι αντιδράσεις ποικίλουν και ενώ για παράδειγμα άλλα παιδιά μπαίνουν πολύ εύκολα στο καινούριο περιβάλλον, άλλα δυσκολεύονται με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Είναι χρήσιμο λοιπόν να γνωρίζετε κάποια πράγματα που διευκολύνουν την ομαλή μετάβαση σε αυτή τη νέα πραγματικότητα

Ιδανική ηλικία να πάει στον παιδικό

Όμως πρέπει να ξεκαθαρίσουμε κάτι: στα ερωτήματα «Πρέπει ή όχι να πάει το παιδί μου στον παιδικό σταθμό;» «Ποια είναι η σωστή ηλικία;» δεν υπάρχει μια ξεκάθαρη απάντηση, δεν υπάρχει σωστό ή λάθος. Κάθε οικογένεια λειτουργεί βάση των δικών τις αναγκών και επιθυμιών.
Το ιδανικό είναι: μέχρι την ηλικία των 2μισι χρόνων το παιδί να μένει στο σπίτι, μιας και ως τότε δεν είναι έτοιμο να αποχωριστεί το οικείο του περιβάλλον (το σπίτι του ή το σπίτι της γιαγιάς) και ιδιαίτερα τα γνωστά του πρόσωπα (τη μαμά, τη γιαγιά ή την νταντά).
Εξάλλου, τα παιδιά κάτω των δύο ετών έχουν ακόμα ανάγκη από ιδιαίτερη φροντίδα, ενώ η κοινωνικότητα τους δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη. Μετά τα 2,5 χρόνια του το παιδί είναι έτοιμο να ακολουθήσει το πρόγραμμα του παιδικού σταθμού κάτι που μετά την ηλικία των 3,5 ετών κρίνεται από πολλούς απαραίτητο. Ωστόσο, το σωστό timing μπορεί να επηρεαστεί από κάποιες ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στην οικογένεια, όπως, για παράδειγμα, ο ερχομός ενός καινούργιου μωρού.
Έρευνες πάντως δείχνουν ότι παιδιά που πηγαίνουν σε παιδικούς σταθμούς είναι πιο αυτάρκη, ανεξάρτητα και κοινωνικά, έχουν πιο πλούσιο λεξιλόγιο και περισσότερες γνώσεις. Επίσης, προσαρμόζονται ευκολότερα σε νέες καταστάσεις, μαθαίνουν να μοιράζονται, αλλά και να αποκτούν δεξιότητες επικοινωνίας.

Η φάση της προετοιμασίας της προσαρμογής

Η προετοιμασία, για τον παιδικό σταθμό, αφορά τόσο το παιδί όσο και τους γονείς που πρέπει πρώτα αυτοί να αντιμετωπίσουν και να ρυθμίσουν το δικό τους άγχος και ανησυχίες, για να βοηθήσουν το παιδί τους. Ιδιαίτερα σημαντική για την επίτευξη της καλύτερης δυνατής προσαρμογής είναι η προετοιμασία του παιδιού για την αλλαγή που πρόκειται να υπάρξει στη ζωή του.
 Πολύ συχνά οι δυσκολίες στην προσαρμογή είναι αποτέλεσμα λανθασμένης ή ελλιπούς προετοιμασίας του παιδιού για τη μετάβαση στον παιδικό σταθμό.

Πώς να προετοιμαστείτε οι γονείς
  • Αρχικά, πριν προετοιμάσετε το παιδί σας, θα πρέπει να έχετε προετοιμαστεί εσείς οι ίδιοι ψυχολογικά για την επερχόμενη αλλαγή στη ζωή σας. Πολλοί γονείς βιώνουν αυτή την αλλαγή σαν μια διαδικασία αποχωρισμού, με έντονα συναισθήματα όπως ανησυχία, φόβο, δισταγμό, αμφιβολία κ.ά., με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να αποδεχτούν τη νέα πραγματικότητα οι ίδιοι, αλλά να δυσκολεύουν και το παιδί. Αυτή η αλλαγή, θα είναι ευχάριστη για το παιδί, αν αισθάνεται ότι είναι ευχάριστη και για εσάς. Σε αυτό το επίπεδο βοηθάει πολύ να μιλήσετε μεταξύ σας και να μοιραστείτε σκέψεις, προβληματισμούς, συναισθήματα και ανησυχίες για την νέα πραγματικότητα, έτσι ώστε να μπορέσετε να αλληλοβοηθείτε
  • Το πιο σημαντικό είναι να συνειδητοποιήσετε ότι η είσοδος του παιδιού σας στον παιδικό σταθμό σηματοδοτεί την κοινωνική, νοητική και συναισθηματική ανάπτυξή του. Μέσα από αυτή τη διαδικασία θα αναπτύξει και θα καλλιεργήσει ικανότητες και δεξιότητες που θα το βοηθήσουν στη μετέπειτα ζωή του και θα ενισχυθεί σταδιακά η αυτονομία του και η ανεξαρτησία του.
  • Σε περίπτωση που νιώθετε ότι σας δυσκολεύει συναισθηματικά έντονα η επικείμενη αλλαγή, είναι πολύ βοηθητικό να απευθυνθείτε σε κάποιο ειδικό.
  • Επισκεφτείτε αρκετούς παιδικούς σταθμούς ή ρωτήστε τους φίλους σας. Σίγουρα θα βρεθεί κάποιος που έστελνε το παιδί του και ήταν ευχαριστημένος με τον παιδικό σταθμό
  • Ενημερωθείτε για την ποιότητα του παιδικού σταθμού
  • Επισκεφτείτε τον παιδικό σταθμό εσείς, έτσι ώστε να μπορείτε να τον περιγράψετε στο παιδί σας.
  • Γράψτε το όνομά του σε όλα τα ρούχα και τα πράγματά του. Αυτό είναι σημαντικό γιατί η νηπιαγωγός τις πρώτες μέρες δε μπορεί να γνωρίζει την τσάντα, το μπουφάν κ.τ.λ. του κάθε παιδιού. Το παιδί όμως το βοηθάει να νιώθει σιγουριά από τη πρώτη στιγμή, αν η δασκάλα του «γνωρίζει» τα πράγματά του όπως και η μαμά του.
Πώς να προετοιμάσετε το παιδί
  • Συζητήστε/Περιγράψτε τον για τον παιδικό σταθμό 
    Η αβεβαιότητα και το άγνωστο είναι πολύ πιθανό να τρομάξουν το παιδί που για πρώτη φορά θα βρεθεί σ’ ένα χώρο τριγυρισμένο από αγνώστους. Για αυτό είναι πολύ βοηθητικό για το παιδί να το έχετε προετοιμάσει και ενημερώσει: για την ένταξη του στον παιδικό σταθμό, για το τι και ποιους πρόκειται να συναντήσει στον παιδικό σταθμό για το πως είναι ο χώρος που θα βρίσκετε από δω και μπρος.
    Tα παιδιά προσχολικής ηλικίας καταλαβαίνουν πολύ καλά τις ξεκάθαρες περιγραφές. Προσπαθήστε, όσο γίνεται να μην βαθμολογείτε συναισθηματικά τις περιγραφές σας, δώστε τους ουδέτερο τόνο, σαν όλα να είναι κάτι πολύ φυσιολογικό. Χρησιμοποιήστε ήρεμη και θετική φωνή.     
  1. Μιλήστε με ήρεμη και θετική διάθεση για αυτή τη νέα εμπειρία και περιγράψτε τη με ρεαλιστικά στοιχεία. Συχνά οι γονείς, στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν στα παιδιά τους θετικές εικόνες και να τα δελεάσουν να πάνε, περιγράφουν τον παιδικό σταθμό: σαν το τέλειο και αψεγάδιαστο χώρο, όπου θα περνάνε πάντα υπέροχα, παίζοντας με τα άλλα παιδάκια, ότι θα είναι όλα τέλεια και ότι όλοι πάντα θα είναι χαρούμενοι και ευτυχισμένοι. Κάτι τέτοιο όμως, εξιδανικεύει την πραγματικότητα, γιατί όπως και η ίδια η κοινωνία - που ο παιδικός σταθμός είναι ένα μικρό δείγμα της - θα έχει και δυσάρεστες στιγμές. Μπορεί το παιδί να έρθει αντιμέτωπο με διάφορα συναισθήματα όπως απογοήτευση, στεναχώρια, θυμό κ.ά. που ίσως να το δυσκολέψουν. Αυτό όμως είναι αναμενόμενο και - για αυτό - ένας από τους παιδαγωγικούς στόχους του παιδικού σταθμού, είναι να μάθει στα παιδιά να διαχειρίζονται και να βρίσκουν λύσεις σε δύσκολες συναισθηματικές καταστάσεις που μπορεί να αντιμετωπίσουν.         Η εξιδανικευμένη λοιπόν περιγραφή του παιδικού σταθμού μπορεί να αποφέρει ακριβώς το αντίθετο από το επιθυμητό αποτέλεσμα, μιας και ένα παιδί στο οποίο οι γονείς έχουν περιγράψει τον παιδικό σταθμό σαν τέλειο και υπέροχο μέρος, θα αντιμετωπίσει απογοήτευση πολύ μεγαλύτερη, από ένα άλλο παιδί το οποίο οι γονείς έχουν προετοιμάσει για τις πραγματικές συνθήκες που θα συναντήσει. Επομένως, είναι σημαντικό, το παιδί και την πιο γρήγορη προσαρμογή του να γνωρίζει στην πραγματικότητα τι ακριβώς να περιμένει να βιώσει στον παιδικό σταθμό. Γι’ αυτό το λόγο θα ήταν προτιμότερο να αποφύγετε εκφράσεις του τύπου: «Θα περάσεις φανταστικά/ τέλεια/υπέροχα», «θα παίξεις με τα πιο ωραία παιχνίδια του κόσμου» κ.λ.π. Μόλις δει την διαφορετική πραγματικότητα θα αισθανθεί ότι το κοροιδέψατε.                                                                 Είναι προτιμότερο να του περιγράψετε ακριβώς πως είναι ο χώρος του παιδικού σταθμού (τάξη, αυλή, γραφεία κτλ)
  2. Εξηγήστε του, ποιοι θα είναι εκεί και τι θα κάνει: θα είναι η δασκάλα του και τα άλλα παιδάκια, κι έτσι δε θα αισθάνεται <<μόνο του>> (Αποφύγετε όμως εντελώς αυτή τη λέξη, καθώς μπορεί να του δημιουργήσει τρόμο). Όταν σας ρωτήσει αν θα είστε και εσείς εκεί να του πείτε την αλήθεια: Ότι δεν μπορείτε να βρίσκεστε στο χώρο, αλλά θα είναι εκεί η δασκάλα και τα άλλα παιδάκια με τα οποία θα παίζει και ότι εσείς θα επιστρέψετε μετά από ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (π.χ. μετά το μεσημεριανό, μετά την ξεκούραση ή μετά το απογευματινό γλυκό κλπ.), να το πάρετε. Επίσης, είναι σημαντικό να τονίσετε ότι εκεί θα κάνει και φίλους, με τους οποίους θα μοιράζονται τα παιχνίδια τους.
  3. Μιλήστε του για τη δασκάλα και για το ποιος είναι ο ρόλος της. Σίγουρα, δεν είναι εύκολο για το παιδί σας να εμπιστευτεί ένα νέο πρόσωπο και να νιώσει αμέσως ασφάλεια κοντά του. Γι’ αυτό παρουσιάστε τη δασκάλα ως ένα πρόσωπο που θα το αγαπάει, θα το φροντίζει, θα το βοηθάει σε ότι χρειάζεται και θα του μαθαίνει ενδιαφέροντα πράγματα.(«πείτε Η δασκάλα θα σου μάθει να ζωγραφίζεις, να κάνεις κατασκευές, θα σου μάθει ποιήματα, τραγουδάκια και χορούς και θα σου διαβάζει παραμύθια και ιστορίες. Θα σε βοηθά να παίξεις με όλα τα παιχνίδια, θα σου δείξει κόλπα, θα σε βοηθά αν θέλεις να πας τουαλέτα, θα σε βοηθά να είσαι ευγενικό, θα σου μάθει να μαζεύεις και να μοιράζεσαι τα παιχνίδια με τα άλλα παιδιά, θα σου λέει να κάνεις (αν χρειαστεί) ησυχία κτλ) Εξηγήστε του ότι θα μπορεί να την εμπιστεύεται και να νιώθει ασφάλεια κοντά της, αφού δεν θα είσαστε εσείς εκεί. Αν δείξετε εσείς εμπιστοσύνη και υποστήριξη στο πρόσωπό της, τότε θα μπορέσει να αισθανθεί κι αυτό το ίδιο.Μην την περιγράψετε σαν μαμά, γιατί η πραγματικότητα θα το απογοητεύσει 
  4. Αξιοποιήστε την προβολική δύναμη του παιχνιδιού ή του παραμυθιού: Μια μικρή ιστορία ή ένα όμορφο παραμύθι θα δώσουν στο παιδί μια πρώτη ιδέα για την καθημερινότητα στον παιδικό σταθμό. Μέσα από τις εικόνες και τις περιγραφές θα γνωρίσει κάποιες από τις δραστηριότητες και τα παιχνίδια που μπορεί να συμμετέχει στον παιδικό σταθμό. Επίσης για την εξοικείωση του με την νέα πραγματικότητα μπορείτε να παίξετε το <<σχολείο>>: να αναπαραστήσετε δηλαδή την οικογένεια, όπου οι γονείς φεύγουν για δουλειά και τα παιδιά για το σχολείο, να κάνετε τη δασκάλα και να παίζετε παιχνίδια κ.λ.π. 
  • Επισκεφτείτε μαζί με το παιδί τον παιδικό σταθμό. Αν το κρίνετε απαραίτητο μπορείτε και να επισκεφθείτε τον παιδικό σταθμό μαζί με το παιδί σας. Είναι πολύ βοηθητικό για το παιδί να δει που θα περνάει τις ώρες του, επίσης έτσι θα έχει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα, γι’ αυτό που του περιγράψατε. Μπορείτε στις πρωινές σας βόλτες να περάσετε από εκεί και να επισκεφτείτε το κτίριο, να δείτε την αυλή και τους χώρους του παιχνιδιού. Αν είναι ανοιχτά, καλό θα ήταν να επισκεφτείτε και τον εσωτερικό χώρο για να δει τις αίθουσες πού θα παίζει, πού θα τρώει με τα άλλα παιδάκια ή ακόμα και πού θα κοιμάται (αν κοιμάται στο παιδικό).                        Επίσης, καλό θα είναι να γνωρίσει τη διευθύντρια του σταθμού, αλλά και τη δασκάλα του, ώστε την πρώτη ημέρα που θα ξεκινήσει, να νιώσει το χώρο και τα πρόσωπα που θα συναντήσει οικεία. Βέβαια, καλό θα ήταν η πρώτη επίσκεψη να μη γίνεται πολύ νωρίς (περίπου 1-2 εβδομάδες πριν ξεκινήσει η σχολική χρονιά), για να μην επιτείνεται η αγωνία του παιδιού, αλλά ένα μήνα πριν ξεκινήσει, ώστε να μπορέσει να συνηθίσει την ιδέα                                                                                                
  • Δείξτε του ένα ημερολόγιο και μιλήστε για το ποιες μέρες θα πηγαίνει στον παιδικό και εσείς στην δουλειά. Έχετε υπόψη σας ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δεν έχουν ακόμα την αντίληψη του χρόνου. Ο λόγος που μπορείτε να του δείξετε το ημερολόγιο είναι για να καταλάβει ότι δε θα πηγαίνει κάθε μέρα στον παιδικό σταθμό και ότι εσείς τις ίδιες μέρες θα πρέπει να πηγαίνετε στην δουλειά σας
  • Στις βόλτες σας παροτρύνετε το να παίζει και με άλλα παιδάκια. Αν μέχρι σήμερα έκανε παρέα μόνο με τα ξαδέλφια του ή το συνομήλικο παιδάκι των φίλων σας, θα είναι δύσκολο από την αρχή να νιώσει άνετα με τα καινούρια παιδιά από τον παιδικό σταθμό. Γι’ αυτό, καλό θα ήταν να το βοηθήσετε να βρεθεί σε νέες παρέες προτού ακόμα ξεκινήσει ο παιδικός σταθμός, για να μην αγχωθεί με τα νέα πρόσωπα και νιώσει άβολα. Στις βόλτες σας στην παιδική χαρά φέρτε το σε επαφή με συνομήλικα παιδάκια και μάθετε από άλλους γονείς που βρίσκονται εκεί, αν πρόκειται να πάνε και τα παιδάκια τους την ερχόμενη σχολική περίοδο στον παιδικό σταθμό, ώστε να συνεχίσουν την παρέα τους και εκεί. Είναι επίσης σημαντικό να καλείτε στο σπίτι σας άλλα παιδάκια της γειτονιάς ή φίλων, ώστε να εξοικειωθεί στη συνεργασία, στο μοίρασμα των παιχνιδιών του κλπ ή παιδάκια που θα πάνε στον ίδιο παιδικό, για να παίξουν και να γνωριστούν προτού ξεκινήσουν το παιδικό 
  • Κάντε μαζί ψώνια για το νέο του ξεκίνημα. Κάθε συμμετοχή του παιδιού στην προετοιμασία για τον παιδικό σταθμό θα το βοηθήσει να δεχτεί ως κάτι φυσιολογικό αυτή την αλλαγή και την απομάκρυνσή του από κοντά σας. Κάντε μαζί μια μικρή βόλτα στα μαγαζιά και δώστε του την ευκαιρία να επιλέξει το ίδιο τα ρούχα που θα θέλει να φορέσει την πρώτη μέρα, τη τσάντα που θα θέλει να κρατάει, το παγουράκι του και ότι άλλο σας ενημερώσουν από το σταθμό ότι μπορεί να χρειαστεί το παιδί
  • Περιορίστε σταδιακά τις βόλτες και εξόδους προς το τέλος του καλοκαιριού, για να μη βγάζει το παιδί το συμπέρασμα πως «τώρα που άρχισε το σχολείο τελείωσαν οι βόλτες», αλλά περάστε το μήνυμα πως «αφού τελείωσαν οι διακοπές και οι βόλτες, πάμε σχολείο».
  • Μην επεκτείνετε τις καλοκαιρινές διακοπές σας και τη «χαλαρή» ζωή μέχρι την τελευταία μέρα πριν αρχίσει το σχολείο. Δώστε ένα χρονικό διάστημα, μερικών ημερών τουλάχιστον, για να προσαρμοστεί το παιδί σας στους ρυθμούς της «καθημερινής» σας ζωής.
  • Επίσης, θα ήταν καλό να έχετε εξασκήσει την καθημερινή ρουτίνα του πρωινού ξυπνήματος και να κάνετε ομαλή την μετάβαση στο ωράριο του ύπνου, πριν την πρώτη μέρα του παιδικού σταθμού, ώστε την πρώτη μέρα να μπορεί να σηκωθεί πιο εύκολα την καθορισμένη ώρα. Αν το παιδί σας έχει συνηθίσει να ξυπνάει αργά το πρωί και ξαφνικά πρέπει να σηκωθεί πιο νωρίς, τότε θα δυσκολευτεί.                                                                                                     Μια καλή ιδέα για να μπορέσει να συνηθίσει τη νέα καθημερινότητα είναι μία βδομάδα πριν ξεκινήσει ο παιδικός σταθμός, να το ξυπνάτε το πρωί την ώρα που θα ξυπνάει κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, να το ντύνετε και να κάνετε την διαδρομή μέχρι τον παιδικό. Έτσι θα συνηθίσει ευκολότερα το νέο ωράριο και δεν θα αισθανθεί το πρωινό ξύπνημα σαν τιμωρία  Επιπλέον, την πρώτη μέρα καλό θα ήταν να ξυπνήσετε το παιδί σας τουλάχιστον 15 λεπτά νωρίτερα, ώστε να μπορείτε να καθυστερήσετε λίγο αν χρειαστεί (π.χ. να μη σηκώνεται, να μη θέλει να ντυθεί κλπ.) και αγχωθείτε. Επίσης είναι ιδιαίτερα ευεργετικό αφού εξασφαλίζει τη δυνατότητα για σχέση και επαφή πριν την αναχώρηση και αποτρέπει το ξεκίνημα της μέρας με άγχος και πίεση χρόνου, δηλαδή έναν όχι καλό αποχαιρετισμό.(ανήκει και στην φάση ένταξης-προσαρμογής και πρώτη μέρα. (και φάση ενταξης-προσαρμογής-πρώτη μέρα)
Η φάση της Ένταξης – Προσαρμογής και πρώτη/ες μέρα/ες
  1. Οι συναισθηματικές αντιδράσεις των γονιών είναι καθοριστικές για την προσαρμογή του παιδιού στον παιδικό σταθμό. Έχει αποδειχθεί ότι αν οι γονείς καθρεφτίζουν δική τους έντονη συναισθηματική δυσκολία, φόβους, αμφιβολία, δισταγμό κ.λ.π. το παιδί δυσκολεύεται περισσότερο να ενταχθεί και να προσαρμοστεί στον παιδικό σταθμό.
  2. Αρχικά, για να μπορέσει να προσαρμοστεί πιο εύκολα το παιδί τις πρώτες μέρες, θα μπορούσε η παραμονή του στο χώρου του παιδικού σταθμού να είναι μικρής διάρκειας (περίπου 2 ώρες), με εσάς να βρίσκεστε σε κάποιο κοντινό μέρος (όχι στο χώρο στου σχολείου), ώστε αν χρειαστεί να πάρετε το παιδί νωρίτερα. Σταδιακά και ανάλογα με το βαθμό προσαρμογής του, μπορείτε να αυξάνετε το χρόνο παραμονής του στο παιδικό σταθμό. Βέβαια, αυτή η διαδικασία χρειάζεται να γίνεται κατόπιν συνεννόησης με τη δασκάλα του παιδικού σταθμού, καθώς η πολιτική του κάθε παιδικού σταθμού είναι διαφορετική.
  3. Αν έχει ένα αγαπημένο αντικείμενο ή παιχνίδι, όπως π.χ. το κουκλάκι του, μια μικρή κουβερτούλα ή κάτι άλλο που αγαπά πολύ, τότε αφήστε το να το πάρει μαζί του στον παιδικό σταθμό. Λειτουργεί πολύ θετικά κάτι τέτοιο γιατί θα το έχει για παρέα, θα το βοηθήσει να νιώσει ασφαλές και να ενταχθεί ομαλά στο νέο περιβάλλον. Αργότερα, όταν θα αρχίσει να εξοικειώνεται με το χώρο και τα πρόσωπα, θα το αφήσει πίσω στο σπίτι!
  4. Όταν υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς του παιδιού με σχολικό λεωφορείο, καλό θα ήταν να γίνεται αρχικά μόνο η επιστροφή στο σπίτι με το σχολικό έτσι ώστε το παιδί να συνδυάζει το λεωφορείο με το ευχάριστο γεγονός της αντάμωσης με τη μαμά και το μπαμπά. Έτσι θα του είναι πιο εύκολο να το «εμπιστευτεί» και σιγά-σιγά να νιώσει άνετα με αυτό το μέσο και για τις υπόλοιπες διαδρομές.
  5. Θα βοηθήσετε το παιδί σας να προσαρμοστεί, εάν τις πρώτες εβδομάδες το ρωτήσετε ποια αγαπημένα του παιχνίδια θα ήθελε να δείξει στους νέους του φίλους: κόλπο χορευτικό ή κάποιο χοροπηδητό, ή CD με μουσική ή παραμύθι. Έτσι του δίνετε ένα καλό κίνητρο να πλησιάσει τα άλλα παιδιά. Πείτε του να το δείξει, αλλά μετά για να μην το χάσει να το βάλει στην τσάντα του (με την βοήθεια της δασκάλας του).
  6. Πείτε στην παιδαγωγό, ποια είναι τα αγαπημένα παιχνίδια του παιδιού σας έτσι ώστε να παίξουν μαζί με αυτά και να έχουν κάποιο θέμα συζήτησης
  7. Αν το παιδί δυσκολεύεται να αποχωριστεί τον ένα γονέα ιδιαίτερα, θα ήταν καλό να πηγαίνει ο άλλος γονέας ή ένα άτομο εμπιστοσύνης το παιδί στο σχολείο ή στο σχολικό.
  8. Καλό θα ήταν, ιδιαίτερα αν το παιδί πηγαίνει για πρώτη χρονιά στον παιδικό σταθμό, να μην έχετε επαγγελματικές υποχρεώσεις τις πρώτες μέρες της προσαρμογής του. Με αυτό τον τρόπο μπορείτε να παρευρίσκεστε τις πρώτες μέρες μετά από τον αποχαιρετισμό από το παιδί σε ένα χώρο του σχολείου εκτός της τάξης του παιδιού, όπου μπορεί να σας φέρουν το παιδί όταν οι δασκάλες του το θεωρούν σκόπιμο. Επίσης μπορεί να επιστρέφει το παιδί νωρίτερα με το σχολικό στο σπίτι του όταν κρίνεται απαραίτητο και να μη νιώθει «υποχρεωμένο» να μείνει.
  9. Συζητήστε με τις δασκάλες του, είναι έμπειρες, έχουν προσαρμόσει πολλά παιδιά και μπορούν να σας βοηθήσουν.
  10. Δείξτε κουράγιο, τουλάχιστον μπροστά του, αν βάλει τα κλάματα, αν γραπωθεί από πάνω σας ή αν αρχίσει να ξυπνάει τη νύχτα. Όποια αντίδραση είναι φυσιολογική και παροδική. Δείξτε κατανόηση, αλλά και σταθερότητα. Μην ξεχνάτε ότι το παιδί προσπαθεί να ενταχθεί σε μια καινούργια πραγματικότητα, στη μικρή κοινωνία του σταθμού.
  11. Μείνετε σταθεροί στο νέο σας πρόγραμμα, μην το μπερδεύετε περισσότερο αλλάζοντας συνεχώς την καθημερινότητά του.
  12. Να είστε ήπιοι, σταθεροί, αποφασιστικοί, σίγουροι και μη διαπραγματεύσιμοι στην απόφαση σας να το στείλετε στον παιδικό γιατί γνωρίζετε ότι γίνεται κάτι πολύ καλό και μη διαπραγματεύσιμο για το παιδί. Μόνο έτσι θα βοηθήσετε το παιδί σας να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες.
  13. Εξηγήστε του τη διαδικασία, χωρίς να απολογείστε, δηλαδή ότι θα πάτε στο σχολείο και μετά θα φύγετε για να πάτε στη δουλειά σας (ακόμα και αν αυτή είναι τα οικιακά) και θα επιστρέψετε πιο μετά (π.χ. μετά το φαγητό) για να το πάρετε.
  14. Πείτε στο παιδί σας «την Δευτέρα θα πάμε στον παιδικό σταθμό. Τι θέλεις να έχεις μέσα στην τσάντα σου, ζωάκια ή αυτοκινητάκια;» δίνοντας του την αίσθηση ότι έχει και εκείνο κάποιον έλεγχο στα όσα συμβαίνουν, και μην ξεχνάτε να δίνετε πάντα επιλογές στα όσα του λέτε ότι θα κάνει ή θα συμβούν: «Εάν δεν θέλεις να κάνεις αυτό που σου λέει η δασκάλα μπορείς να της το πεις, και να την ρωτήσεις εάν μπορείς να κάνεις κάτι άλλο». Ακόμα καλύτερα είναι να αφήσετε να φτιάξει το ίδιο την τσάντα του, με μια αλλαξιά ρούχα και ότι άλλο θέλει.
  15. Πείτε στο παιδί σας ότι όσα από τα δικά του παιχνίδια δεν θέλει να τα μοιραστεί με τα άλλα παιδιά, μπορεί να τα βάζει πίσω στην τσάντα του αφού τους τα δείξει, ή να ζητάει από την δασκάλα του να τα «κρύψει» για να μην τα πάρει κάποιος άλλος.
  16. Να είστε κοντά στο παιδί σας ιδιαίτερα σε αυτή την περίοδο προσαρμογής σε μια καινούργια καθημερινότητα, ακούστε το και δείτε την αγωνία του σαν κάτι φυσιολογικό και όχι σαν ένα ξαφνικό πρόβλημα. Να θυμάστε ότι έχετε απέναντί σας ένα παιδί που πολλές φορές δεν μπορεί να εκφράσει με τα λόγια τα συναισθήματα του! Εξηγήστε του πως τα συναισθήματα του, οι σκέψεις του και τα βιώματα του δεν είναι παράλογα. Βοηθήστε το να τα μοιραστεί μαζί σας. Συζητήστε για τις εμπειρίες του (γνώσεις, φίλους που έκανε, παιχνίδια, αισθήματα αγωνίας, άγχους ή λύπης). Ενθαρρύνετε το να συνεχίσει – δεν είναι εύκολο αυτό που του συμβαίνει, άλλαξε όλη του η καθημερινότητα, η ζωή του, μεγάλωσε, πρέπει να είναι ανεξάρτητο, πιο κοινωνικό, να καταφέρνει πράγματα, να αποδίδει, να μαθαίνει! Όλα αυτά είναι συναρπαστικά, αλλά μπορεί κάποιες στιγμές να μην μπορεί να διαχειριστεί όλο αυτό το συναίσθημα
Πρώτη μέρα

Η πρώτη μέρα στο παιδικό σταθμό αποτελεί σημαντική αλλαγή στη ζωή του παιδιού και της οικογένειας και σίγουρα είναι πολύ δύσκολη.
Ουσιαστικά είναι η πρώτη φορά που φεύγει από την οικογένεια και από την αγκαλιά και τη σιγουριά της μητέρας κι αυτό του δημιουργεί άγχος και ανασφάλεια. Το ίδιο δύσκολο βέβαια ισχύει και για τη μητέρα
Οι πρώτες μέρες συχνά συνοδεύονται από κλάματα και ψυχική κούραση τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς. Καταλυτικό είναι ότι τα συναισθήματα αυτά είναι έντονα όχι μόνο για το παιδί, αλλά και για τους γονείς, οι οποίοι έρχονται σε επαφή συνειδητά ή ασυνείδητα, με τις δικές τους εμπειρίες αποχωρισμού από την οικογένειά τους και ένταξης τους στη κοινωνία του παιδικού σταθμού.
Μετά από όλη την προετοιμασία που έχετε κάνει, ελπίζετε ότι η προσαρμογή του και η πρώτη του φορά στον παιδικό σταθμό θα είναι ευχάριστη, ομαλή και χωρίς παράπονα
Παρολ’ αυτά είναι απόλυτα φυσιολογικό να υπάρξουν ορισμένες αντιδράσεις, όπως γκρίνια αλλά και κλάματα (όχι μόνο την πρώτη μέρα αλλά και μετά από εβδομάδες ή κάποια στιγμή στο μήνα Το κλάμα δείχνει το δέσιμο του παιδιού με τον γονιό και για αυτό το λόγο θεωρείται ως ένα υγιές σημάδι που εκφράζει ένα παιδάκι το οποίο αποχωρίζεται τον γονέα του ακόμα και για λίγο
Το συναίσθημα του αποχωρισμού που νιώθει ένα παιδί, είναι κάτι που μπορεί να εκφραστεί και με θυμό ή παλινδρόμηση (συμπεριφορά παιδιού μικρότερης ηλικίας), όχι μόνο με κλάμα. Κάποιο ίσως να αρνηθεί να μοιραστεί με τους γονείς του τις εμπειρίες του, ή να δείξει ότι στεναχωριέται με κάποια άλλη αιτία (ότι τα παιδιά δεν το παίζουν ή το χτυπάνε)
Σαν αποτέλεσμα του θυμού αυτού, στον παιδικό σταθμό, ένα παιδί μπορεί να χτυπάει το πάτωμα, τον τοίχο, ή τις δασκάλες (τις οποίες μπορεί να θεωρεί υπαίτιες της "εγκατάλειψής" του), να ρίχνει παιχνίδια, ή ακόμα και να αυτοτραυματιστεί πάνω στην ένταση την οποία βιώνει. Σε αυτή την περίπτωση φυσικά η δασκάλα θα φροντίσει να το εμποδίσει από το να κάνει κακό στον εαυτό του ή σε άλλους Από την στιγμή όμως που δεν κάνει κακό στον εαυτό του και στους άλλους, θεωρείται υγιές να εκφράσει αυτό του τον θυμό. Η εκτόνωση αυτή θα το βοηθήσει να εκφράσει τα συναισθήματά του και να επεξεργαστεί έτσι τον αποχωρισμό από τον γονέα
  • Προσέξτε να μη δείξετε τη συναισθηματική σας φόρτιση, γιατί θα αγχώσει περισσότερο το παιδί. Tο πρώτο και βασικό που έχετε να κάνετε είναι να προσπαθήσετε με τα λόγια σας να κατευνάσετε το άγχος που το διακατέχει, και το βασικότερο να μην του μεταδώσετε το/τη/την δικό/ια άγχος/αγωνία/ανασφάλεια ή τις τύψεις σας που το αφήνετε μόνο του, γιατί θα δυσκολέψετε την προσαρμογή του.
  • Αφού μπείτε στο χώρο, αφήστε το παιδί σας για λίγο να εγκλιματιστεί και μην το πιέσετε να πάει στη δασκάλα ή στα άλλα παιδιά. Είναι προτιμότερο να το κάνει από μόνο του. Αν σας το επιτρέψουν οι δασκάλες μπορείτε να μείνετε τις πρώτες μέρες για λίγο μαζί του, αλλά όχι στον ίδιο χώρο. Καθίστε έξω από την αίθουσα, χωρίς να σας βλέπει. Έτσι θα αισθάνεται σιγουριά και ασφάλεια.
  • Υποσχεθείτε του ότι δεν θα φύγετε χωρίς να το χαιρετίσετε και τηρήστε το, γιατί αλλιώς θα αισθανθεί εγκατάλειψη. Πείτε του τον λόγο που πρέπει να φύγετε: είναι γιατί πρέπει να πάτε στο σουπερμάρκετ για να μαγειρέψετε, για να φάτε μετά όλοι μαζί το αγαπημένο του φαγητό, ή να πάτε στο γιατρό ή να κάνετε κάτι που ξέρει ότι είναι από τα απαραίτητα πράγματα της ζωής. Σε αυτά που θα πείτε, είναι ιδιαίτερα επιθυμητό να συμπεριλαμβάνει την λέξη "έκπληξη" (την οποία θα έχετε πάρει όταν το ξαναδείτε ή θα είναι μία αγαπημένη δραστηριότητα).
  • Αποχαιρετήστε το, γλυκά και με σιγουριά και να αποχωρίστε από τον παιδικό σταθμό. χωρίς παζαρέματα και διαπραγμάτευση του χρόνου αποχώρησής σας, γιατί αυτό παρατείνει το χρόνο προσαρμογής του παιδιού στο χώρο. 
  • Δώστε του ένα κλειδί ή κάτι από την τσάντα. Έτσι θα ξέρει ότι θα γυρίσετε στα σίγουρα
  • Τέλος, όταν πάτε να πάρετε το παιδί σας από το παιδικό σταθμό, μην ξεχάσετε να του εκφράσετε τη χαρά σας και την περηφάνια σας. το καμάρι σας, για όλα αυτά που καταφέρνει και για το νέο του ξεκίνημα και όχι την αγωνία σας ή την ανησυχία σας για το αν τα κατάφερε να τα βγάλει πέρα μόνο του. (και για τις επόμενες μέρες καθώς και για την φάση ένταξης-προσαρμογής)
Τι να αποφύγετε την πρώτη μέρα (και φάση ένταξης-προσαρμογής)
  1. Nα πάτε εσείς το παιδί σας στην παιδαγωγό - κάτι τέτοιο θα κάνει το παιδί να αισθανθεί ότι το σπρώχνετε μακριά σας/το διώχνετε και πιθανώς θα κάνει το άγχος του αποχωρισμού που βιώνει, πιο έντονο. Δεν χρειάζεται να κάνετε κάτι τέτοιο, αφήστε την παιδαγωγό να το προσεγγίσει η ίδια - κανονικά είναι δική της υπευθυνότητα αυτή η διαδικασία ή αφήστε το να πλησιάσει τη δασκάλα του όταν εκείνο είναι έτοιμο
  2. Nα το συγκρίνετε με τα άλλα παιδιά τα οποία έχουν ήδη προσαρμοστεί λέγοντάς του "να κοίτα - ο xxx δεν κλαίει που φεύγει η μαμά του!" Θα αισθανθεί ότι κάτι δεν κάνει σωστά και ότι είναι ένοχο. Εάν το συγκρίνετε με άλλα παιδιά του δείχνετε ότι ο δικός του ρυθμός δεν είναι σωστός και ότι δεν υπολογίζετε τα συναισθήματα του. Αφήστε το να εκφράσει τα συναισθήματα, την δυσαρέσκειά του και την στεναχώρια του με τον δικό του τρόπο, για να το διευκολύνετε να περάσει αυτό το στάδιο. Αφήστε το να εγκλιματιστεί με το δικό του ρυθμό στην καινούργια πραγματικότητα. Το κάθε παιδί άλλωστε έχει τον δικό του ρυθμό προσαρμογής και επεξεργάζεται τα γεγονότα διαφορετικά.
  3. Μην καθυστερείτε το πρωί να το πάτε στον παιδικό και αποφύγετε να το παίρνετε νωρίτερα. Συνήθως υπάρχει ένα πρόγραμμα καλωσορίσματος (με προσευχή και πρωινό) και είναι καλύτερα να πηγαίνει μαζί με τα άλλα παιδιά. Διαφορετικά μπορεί να αισθανθεί ότι δεν είναι μέρος της ομάδας και αυτό να το κάνει αντικοινωνικό.                                                                                                                            Επίσης έτσι δε συμμετέχει σε όλες τις ομαδικές δραστηριότητες και εξασκείται λιγότερο σε σημαντικές δεξιότητες.
  4. Αποφύγετε να απευθύνετε στο παιδί σας ερωτήσεις όπως: «αν φύγω θα μου λείψεις – εσένα θα σου λείψω;» μιας και θα το επιβαρύνουν συναισθηματικά και θα του προκαλέσουν ανησυχία.
  5. Mην καθυστερείτε πολύ τον αποχαιρετισμό και την αναχώρησή σας, εάν βλέπετε ότι το παιδί σας κλαίει και δεν σας αφήνει να φύγετε. Με το να επεκτείνετε τον αποχαιρετισμό υπερβολικά, το μόνο που θα γίνει είναι να παρατείνετε την αγωνία και να εντείνετε το άγχος και την ανασφάλεια και των δυο σας               Το παιδί, από τη στιγμή που ξέρει ότι θα φύγετε, θα κλαίει μέχρι να το κάνετε. Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να επισπεύσετε την αναχώρηση σας: αποχαιρετίσετε το γλυκά και με σιγουριά και φύγετε κρατώντας σταθερή στάση, χωρίς παζαρέματα και διαπραγματεύσεις ή πηγαίνετε σε ένα χώρο στο σχολείο στον οποίο δε σας βλέπει το παιδί, όπου περιμένετε να σας ενημερώσει η δασκάλα για το πώς είναι το παιδί σας λίγο αργότερα. Επίσης μπορείτε να τηλεφωνήσετε στον παιδικό σταθμό λίγη ώρα αφότου φύγατε, για να σιγουρευτείτε ότι έχει ηρεμήσει και είναι με τα παιδιά της τάξης του. Τις περισσότερες φορές, λίγα λεπτά από την αναχώρηση του γονιού, τα παιδιά σταματούν να κλαινε.                                                                 Μη φύγετε «στα κρυφά» όταν είναι απασχολημένο με κάτι χωρίς να αποχαιρετίσετε το παιδί σας γιατί θα ταραχθεί όταν ανακαλύψει ότι το «αφήσατε μόνο του» χωρίς να πείτε κάτι και έτσι διαταράσσεται η εμπιστοσύνη του στους γονείς του και δημιουργείται περισσότερη ανασφάλεια. Αντιθέτως, αναπτύξτε μια τρυφερή και σύντομη «δική σας» ρουτίνα αποχαιρετισμού (πχ μια αγκαλιά) εκφράζοντας σιγουριά και αποφασιστικότητα. Έτσι θα σιγουρευτεί ότι δεν θα το «εγκαταλείψετε». Ο φόβος του παιδιού τη στιγμή που φεύγετε είναι ότι θα το ξεχάσετε και επειδή εξαρτάται απόλυτα από εσάς αισθάνεται ανήμπορο. Με αυτή τη ρουτίνα θα ξέρει ότι αφού χθες του είπατε αυτό και ξαναγυρίσετε, τότε θα γυρίσετε και σήμερα, και έτσι σιγά –σιγά θα συνηθίσει.
  6. Μην του μιλάτε για κάποια «συναρπαστικά» και ενδιαφέροντα πράγματα που συνέβησαν στο σπίτι την ώρα που το παιδί σας ήταν στο σχολείο.
  7. Μη δείχνετε ότι αμφιταλαντεύεστε, ιδιαίτερα μπροστά στο παιδί. Διαφορετικά, θα του μεταδώσετε την ανασφάλειά σας.
  8. Μην μαλώσετε το παιδί, δείξτε του ότι είστε περήφανοι για όλα αυτά που καταφέρνει, γίνετε το παράδειγμα του, μιλήστε του για τις δικές σας εμπειρίες και ενθαρρύνετε το να συνεχίσει
Άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την προσαρμογή ενός παιδιού στον παιδικό σταθμό (και απαιτούν περισσότερη προσπάθεια και ενασχόληση από την παιδαγωγό έτσι ώστε να τα εξομαλύνει):
  1. Αστάθεια στο ωράριο και τις ημέρες προσέλευσης στον παιδικό σταθμό: Οι περισσότεροι παιδικοί σταθμοί λειτουργούν βάση κάποιου προγράμματος, που περιλαμβάνει ένα καλωσόρισμα όταν όλα τα παιδιά έχουν φτάσει το πρωί, μία εισαγωγή σε ποιες δραστηριότητες θα πραγματοποιηθούν εκείνη την μέρα και στο τέλος της μέρας έναν μικρό χαιρετισμό. Εάν πηγαίνετε το παιδί σας αργότερα το πρωί από ότι τα άλλα παιδιά, ή το παίρνετε από τον παιδικό σταθμό αρκετά νωρίτερα ή και αργότερα από τα άλλα παιδιά, θα αισθανθεί εκτός της ομάδας και ίσως αποδιοργανωθεί. Το να αισθάνεται ένα παιδί μέρος της ομάδας/τάξης του, είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό κομμάτι της ομαλής προσαρμογής του στον παιδικό σταθμό.
  2. Ανησυχία του γονέα: Όσο πιο σίγουρος νιώθει ο γονέας για το ότι το παιδί του θα μεταχειριστεί σωστά και θα έχει ευκαιρία να περάσει καλά με τα άλλα παιδάκια, τόσο πιο άνετα θα νιώσει και το ίδιο το παιδί. Εάν όμως ο γονέας είναι αγχωμένος ή αμφιβάλλει για το εάν είναι έτοιμο το παιδί του, το ίδιο το παιδί θα αισθανθεί αυτή την ανησυχία - κάτι που θα το δυσκολέψει στην προσαρμογή του στον χώρο.
  3. Υπερπροστατευτική σχέση γονέα-παιδιού: Ένα παιδί, λόγω μιας υπερπροστατευτικής σχέσης με τους γονείς του, μπορεί να εμφανίσει μεγάλη ανασφάλεια όταν βρεθεί ξαφνικά χωρίς αυτούς. Μπορεί να αναπτύξει φοβίες, ή να αισθάνεται εξαιρετικά αβοήθητο και ανήμπορο μπροστά σε άλλα παιδιά που είναι δυναμικά και ενεργητικά - με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να δημιουργήσει μία σχέση με αυτά και να αγκιστρώνεται στην παιδαγωγό.
  4. Πρόσφατες αλλαγές: όπως μία μετακόμιση σε άλλη πόλη, γέννηση ενός νέου μωρού στην οικογένεια, απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου (είτε από θάνατο είτε από χωρισμό), είναι παράγοντες που χρωματίζουν με ανασφάλεια τον ψυχικό κόσμο ενός παιδιού. Είναι απαραίτητο οι παιδαγωγοί του παιδικού σταθμού να είναι ενημερωμένοι για την ψυχολογία του παιδιού, έτσι ώστε να δώσουν στο παιδί την κατάλληλη προσοχή μέσα από κατανόηση και συζήτηση για αυτό το θέμα, προκειμένου να το βοηθήσουν να προσαρμοστεί.                           Θεωρείται αναμενόμενο, η προσαρμογή ενός παιδιού που βιώνει μία απώλεια (η μετακόμιση καθώς και γέννηση ενός νέου μωρού θεωρούνται στην ψυχολογία μορφές απώλειας, μιας και το παιδί αποχωρίζεται για πάντα μία προηγούμενη, ασφαλή κατάσταση) να είναι πιο χρονοβόρα και οδυνηρή για το παιδί. Όπως και για κάθε μορφή απώλειας, οι γονείς καλούνται να υποστηρίξουν το παιδί τους και να το βοηθήσουν να επεξεργαστεί τα συναισθήματά του, μέσω εκφραστικών παιχνιδιών (θεατρικό ή συμβολικό παιχνίδι) αλλά και παραμυθιών με σχετικά θέματα.
Όπως είδαμε ο παιδικός σταθμός και οι γονείς είναι οι σημαντικότεροι πόλοι στην ζωή του παιδιού.
Η κατανόηση, η συνεργασία και η σύμπνοια παιδαγωγών και γονέων θα βοηθήσουν το παιδί να προσαρμοστεί το ταχύτερο δυνατό
Ειδικά οι γονείς όμως συμβάλλουν καθοριστικά στην ομαλή ένταξη του παιδιού τους στο σχολείο. Με τη στάση τους, μπορούν να το βοηθήσουν να προσαρμοστεί σε αυτή την καινούργια του καθημερινότητα, που θα του προσφέρει μεγάλη χαρά και έναν καινούργιο κόσμο γεμάτο από πρωτόγνωρα ερεθίσματα, εμπειρίες, βιώματα, ανεξαρτησία, κοινωνικότητα, δεξιότητες επικοινωνίας, πλούσιο λεξιλόγιο και περισσότερες γνώσεις, προσαρμοστικότητα σε νέες καταστάσεις κτλ

1 σχόλια:

  1. Γεια σου Ίρις... σου έχω ένα δωράκι .. - βραβείο ...μια αλυσίδα αγάπης για εμάς τους bloggers.. θέλεις να περάσεις να το πάρεις από το http://www.cheapsmarttoys.blogspot.gr.. Φιλιά

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Ειμαι μελος

Ειμαι μελος

Translate